Trận động đất lớn xảy ra tại Chile; sóng thần đe dọa Thái Bình Dương
By ROBERTO CANDIA and EVA VERGARA, Associated Press WriterTalca, Chile - Một trận động đất tàn phá vào Chile sáng sớm thứ bảy, lật đổ nhà, cây cầu bị sụp đổ và xe tải bị dùi lấp dưới đống gãy đổ. Cơn sóng thần ở cường độ các-8,8 trận động đất đe dọa các quốc gia trên khắp Thái Bình Dương - khoảng một phần tư của toàn cầu.
Bộ trưởng Nội vụ Edmundo Perez Yoma cho biết trận động đất mạnh nhất để đạt các quốc gia trong nửa thế kỷ giết chết ít nhất 82 người, nhưng số người chết đã tăng nhanh chóng.
Ở thị xã Talca, chỉ 65 dặm (105 km) từ tâm chấn, Associated Press nhà báo Roberto Candia nói cảm thấy như một người khổng lồ đã nắm lấy ông và rũ ông ta.
Trung tâm lịch sử của thành phố, với các tòa nhà làm bằng bùn và rơm, phần lớn bị sụp đổ, mặc dù hầu hết những tòa nhà này là các cơ sở thương mại mà không có người ở trong lúc động dất 03:34 sáng(1:34 am EST, 0.634 GMT) . Hàng xóm kèo ra ít nhất năm người từ đống đổ nát, trong khi nhân viên cấp cứu, họ mất phương hướng, hỏi thăm thông tin từ các phóng viên.Nhiều tuyến đường đã bị phá hủy, và điện nước, và đường dây điện thoại bị cắt trong nhiều khu vực - có nghĩa là không có chữ tử vong hoặc thiệt hại từ nhiều vùng xa.
Tại thủ đô Chile Santiago, 200 dặm (325 km) phía đông bắc của tâm chấn, một chiếc xe treo lủng lẳng từ sự sụp đổ, các Bảo tàng Mỹ thuật quốc gia đã bị hư hỏng nặng và hai bãi đậu xe của một căn chung cư hai tầng bị sập xuống, đè bẹp khoảng 50 chiếc xe mà đang báo động không ngừng.
Các chuyên gia cảnh báo rằng một trận sóng thần có thể tấn công bất cứ nơi nào ở Thái Bình Dương, và Hawaii có thể đối mặt với sóng lớn nhất từ năm 1964 bắt đầu lúc 11:19 giờ sáng (4:19 EST, 2119 GMT), theo Charles McCreery, Giám đốc Trung tâm Cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương .
Đợt sóng thần đã đánh nhẹ vào các bờ biển châu Á, Úc và New Zealand trong vòng 24 giờ của trận động đất. Bờ Tây của Hoa Kỳ và Alaska, cũng đã bị đe dọa.
Một làn sóng lớn tràn vào một khu vực dân cư ở đảo Robinson Crusoe, 410 dặm (660 km) ngoài khơi bờ biển Chile, Tổng thống Michelle Bachelet cho biết, nhưng không có báo cáo ngay về thiệt hại lớn.Bachelet không có thông tin về số người bị thương. Cô nói về về "tình trạng thảm họa" ở trung tâm Chile.
"Chúng ta đã có một trận động đất rất lớn, với một số dư chấn", cô nói từ một trung tâm ứng phó khẩn cấp. Cô cho biết Chile đã không yêu cầu sự giúp đỡ từ các nước khác, và kêu gọi người dân ở Chile không hoảng loạn.
"Hệ thống đang hoạt động. Mọi người cần giữ bình tĩnh. Chúng tôi đang làm tất cả những gì chúng tôi có thể với tất cả các lực lượng chúng tôi có. Bất cứ thông tin chúng tôi sẽ chia sẻ ngay lập tức", cô nói.
Các Cơn dư chấn mạnh mẽ đập vào bờ biển của Chile - 24 trong số đó có độ cao 5 hoặc cao hơn và một cường độ đạt tới 6,9 - Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ báo cáo.
Ở Santiago, cao ốc hiện đại được xây dựng để chịu được động đất, nhưng những tòa cao ốc cũ hơn bị hư hại nặng, bao gồm tháp chuông nhà thờ Nuestra Senora de la Providencia bị sụp đổ. Một cây cầu ngay bên ngoài thủ đô cũng bị sụp đổ, và ít nhất một xe bị lộn ngược.
Một số bệnh viện được sơ tán do các thiệt hại động đất xảy ra, Bachelet nói.
Sân bay của Santiago sẽ đóng cửa trong ít nhất 24 giờ, giám đốc sân bay Eduardo del Canto nói. Nhà ga hành khách phải chịu thiệt hại lớn, ông nói với truyền hình Chile trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. Các hình ảnh qua truyền hình cho thấy các cửa sổ bị đập vỡ , một phần trần nhà bị sập và lối đi bộ bị tiêu huỷ.
Tàu điện ngầm của Santiago cũng đã bị đóng và hàng trăm chiếc xe buýt bị kẹt tại nhà ga bởi một cây cầu bị hỏng, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải và viễn thông nói với truyền hình Chile. Ông kêu gọi cư dân Chile gọi điện thoại hoặc đi du lịch chỉ khi thật cần thiết.
Candia đã đến thăm bà ngoại vợ 92 tuổi ở Talca khi trận động đất tấn công.
"Mọi thứ đã rơi xuống - tủ của ngăn kéo, mọi thứ", ông nói. "Tôi đang ngủ với đứa con trai 8 tuổi, Diego và tôi cố lấy gối che đấu của nó. Giống như nhiễu loạn lớn trên một máy bay.."
Ở Concepcion, 70 dặm (115 km) từ tâm chấn, y tá và cư dân đẩy người bị thương thông qua các đường phố trên các băng khiêng. Những người khác quấn mình trong chăn đi qua lại, vài người bồng trẻ sơ sinh trên tay.
Concepcion, thành phố lớn thứ hai của Chile, 60 dặm (95 km) từ thị trấn trượt tuyết của Chillan, một cửa ngõ vào khu trượt tuyết Andes đã bị phá hủy trong một trận động đất năm 1939.
Các trận động đất cũng lắc các tòa nhà tại thủ đô Argentina của Buenos Aires, 900 dặm (1.400 km) đi về phía Tây của Nam Mỹ.
Marco Vidal, một giám đốc chương trình cho Grand Circle Travel, người đang đi du lịch với một nhóm 34 người Mỹ, đang ở trên tầng thứ 19 của khách sạn Crown Plaza Santiago khi trận động đất tấn công.
"Tất cả mọi thứ bắt đầu đổ xuống, Các loại đèn, tất cả mọi thứ, đã rơi xuống sàn nhà," ông nói. "Tôi rất sợ hãi."
Cynthia Iocono, từ Linwood, Pennsylvania, cô cho biết lúc đầu tưởng là sự rung do một tàu lửa.
"Nhưng sau đó tôi nghĩ,` Oh, không có một chiếc tàu lửa nào ở đây. " Và sau đó đèn đã bay ra khỏi bàn trang điểm và TV của tôi bay xuống sàn nhà ."
Các trận động đất tấn công sau khi khán giả buổi hòa nhạc đã rời khỏi buổi trình diễn âm nhạc hàng đầu của Nam Mỹ tại thành phố ven biển Vina del Mar, nhưng nó đập vào những người đi tiệc tại một disco.
"Thật là kinh khủng, người ta la hét.. Một số người đã chạy, có những người tê liệt khác. Tôi là một trong số họ," Julio Alvarez nói với Radio Cooperativa.
Trung tâm Cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương kêu gọi "hành động khẩn cấp để bảo vệ cuộc sống và tài sản" ở Hawaii, một trong số 53 quốc gia và vùng lãnh thổ chịu cảnh báo sóng thần.
"Mực nước biển cho thấy sóng thần đã hình thánh. Nó có thể phá hủy dọc theo bờ biển gần tâm chấn trận động đất và cũng có thể là một mối đe dọa cho nhiều bờ biển xa xôi," trung tâm cảnh báo cho biết. Có thể không có sóng thần dọc theo phía tây của Hoa Kỳ hoặc Canada.
Các trận động đất lớn nhất từng được ghi trúng cùng một khu vực của Chile ngày 22 tháng 5 năm 1960. Các trận động đất cường độ-9,5 giết chết 1.655 người và còn 2 triệu người vô gia cư. Sóng thần đã giết chết nhiều người tại Hawaii, Nhật Bản và Việt Nam và gây ra thiệt hại cho các bờ biển phía tây của Hoa Kỳ.
Theo Yahoo news
translated by kim tran


