Hàng trăm ngàn người bỏ chạy khỏi vùng bờ biển để đến vùng đất cao hơn sau khi Trung tâm Cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương tại Hawaii cảnh báo 53 quốc gia và vùng lãnh thổ có một cơn sóng thần 8.8 xảy ra vào thứ bảy. Sau khi trung tâm dỡ bỏ lệnh cảnh báo, một số quốc gia vẫn giữ lệnh cảnh báo riêng mình như một biện pháp phòng xa.
Ở Nhật Bản, sóng lớn nhất đập vào hòn đảo phía bắc của Hokkaido. Không có báo cáo thiệt hại từ sóng cao bốn bộ (1,2-mét), mặc dù một số bến tàu đã bị ngập lụt.
Khi vượt Thái Bình Dương, sóng thần chỉ quét nhẹ vào các khu vực dân cư - bao gồm tiểu bang Hawaii của Hoa Kỳ.
Sóng thần làm tăng sự lo ngại các nước Thái Bình Dương có thể bị thảm họa sóng thần giống như sóng thần làm chết khoảng 230.000 người dân Ấn Độ Dương vào tháng 12 năm 2004, Khi đó không có lệnh cảnh báo sóng thần nào được đưa ra, nhầm lẫn nhiều về sóng sắp xảy ra.
Nhật Bản, vì sợ sóng thần có thể mạnh hơn khi nó di chuyển đến địa điểm gần nhất, họ cảnh báo cho hàng trăm ngàn cư dân ở các vùng trũng phải tìm đến vùng đất cao hơn khi sóng vượt Thái Bình Dương hàng trăm dặm (km ) mỗi giờ.
Nhật Bản đặc biệt nhạy cảm với các mối đe dọa sóng thần.
Trong tháng 7 năm 1993 một cơn sóng thần gây ra bởi một trận động đất lớn ngoài khơi bờ biển phía bắc của Nhật Bản giết chết hơn 200 người trên đảo nhỏ Okushiri. Một trận động đất mạnh gần Chile vào năm 1960 đã tạo ra một trận sóng thần làm chết khoảng 140 người tại Nhật Bản.
Thị xã dọc theo bờ biển phía bắc đã ban hành lệnh di tản đến 400.000 người dân, công chúng Nhật Bản NHK cho biết. NHK chuyển sang tình trạng khẩn cấp, phát thanh truyền hình với một bản đồ các khu vực gặp nguy hiểm nhất và liên tục đôn đốc thận trọng.
Khi sóng vượt đại dương, Cơ quan khí tượng Nhật Bản nói rằng đợt sóng lên đến 10 feet (ba mét) có thể vươn tới phía bắc của tỉnh Aomori, Iwate và Miyagi, tuy những đợt sóng đầu tiên nhỏ hơn nhiều.
Người ta đưa gia đình của họ vào xe, nhưng không có báo cáo của hoảng loạn hoặc ùn tắc giao thông. Ngư dân giữ an toàn cho tàu thuyền họ, và cảnh sát tuần tra bãi biển, sử dụng còi hú và loa phóng thanh để cảnh báo người dân rời khỏi khu vực.
Tại Kesennuma, miền bắc Nhật Bản, nước biển tràn ngập đường phố gần bờ biển khoảng bốn giờ trước khi rút xuống nhưng gây ra tác động nhẹ đến người dân.
Tuy nhiên, sóng thần quét nhẹ nhàng qua hầu hết các địa điểm.
Vào thời gian sóng thần vượt tới Hawaii - 16 giờ sau khi các trận động đất - các viên chức đã dành buổi sáng nổ còi hú khẩn cấp, cảnh báo từ máy bay và sắp đặt các cư dân di chuyển đến vùng cao hơn. Hải quân di chuyển hơn một nửa tá tàu ra khỏi Trân Châu Cảng và tuần dương trên Căn cứ Hải quân San Diego để tránh sóng.
Bãi biển Picturesque đã được cô lập, những căn nhà giá trị triệu đô-la đã được di tản, các cửa hàng ở Waikiki đóng cửa và người dân đến đầy siêu thị và các trạm khí đốt để mua dự trữ nguồn cung cấp. Tuy sau buổi sáng sợ hãi, các đảo đã trở lại thiên đường vào buổi chiều.
Sóng đã tới California, nhưng giữa lúc thời tiết bão. Một cuộc thi lướt bên ngoài San Diego đã được thi hành như kế hoạch.
Tại Tonga, nơi có đến 50.000 người bỏ chạy trong nội địa nhiều giờ trước khi sóng thần, các Văn phòng thiên tai Quốc gia đã có báo cáo của một làn sóng lên đến 6,5 feet (hai mét) đánh vào một hòn đảo nhỏ phía Bắc, Phó Giám đốc Mali'u Takai nói. Không có dấu hiệu ban đầu về thiệt hại.
Chín người chết tạiTonga cuối tháng chín khi sóng thần Samoa tới hòn đảo nhỏ phía bắc của Niuatoputapu, lan ra một nửa của vùng chính.
Tại Samoa, nơi 183 người chết trong trận sóng thần năm tháng trước đây, hàng ngàn người vẫn giữ lễ sáng Chủ nhật tại các ngọn đồi ở trên bờ biển trên đảo chính của Upolu, nhưng cảnh sát cho biết không có báo cáo của sóng biển dâng hoặc vươn tới các quốc gia Nam Thái Bình Dương.
Ít nhất 20.000 người bỏ nhà cửa của họ tại các làng ở đông nam Philippines và trú ẩn trong các tòa nhà chính phủ hoặc chạy trốn vào ngọn núi gần đó qua đêm. Các viên chức cảnh báo người dân và chuẩn bị kế hoạch phòng hờ, theo các thiên tai phối hợp Hội đồng quốc gia.
Hải quân Philippines và tàu canh giữ bờ biển, cùng với cảnh sát, đã được lệnh phải giữ lệnh di tản, nhưng cảnh báo đã được dỡ bỏ vào cuối buổi chiều chủ nhật.
Indonesia, nơi phải chịu họng của thiên tai năm 2004, đã được bao gồm trong các cảnh báo sóng thần thứ bảy, nhưng Cơ quan Khí tượng và địa vật lý nói vào sáng chủ nhật không có nguy cơ sóng thần cho quần đảo vì quá xa tâm chấn của trận động đất.
Vào sớm chủ nhật tại các đảo New Zealand Chatham Islands, các quan chức báo cáo về một làn sóng đo tại 6,6 feet (hai mét).
Hàng trăm người dân ở đảo Bắc, thành phố ven biển Gisborne và Napier được sơ tán khỏi nhà của họ và từ sân trại, trong khi các cư dân ở các vùng thấp nằm trên Đảo Nam của dãi Bán đảo đã được cảnh báo sẵn sàng sơ tán.
Cục Khí tượng Úc hủy bỏ cảnh báo sóng thần vào buổi tối chủ nhật.
Không có thiệt hại báo cáo tại Úc từ sóng nhỏ được ghi nhận ở New South Wales, Queensland, Tasmania và Đảo Norfolk, khoảng 1.000 dặm (1.600 km) phía đông bắc của Sydney.
Bộ Quốc phòng của New Zealand và dân dụng khẩn cấp cảnh báo sóng thần , giữ tinh trạng cảnh báo suốt đêm.
Kim Tran
Theo AP